Corona & werk en inkomen: NOW, TOZO

 

Hoe zorgen we ervoor dat werkgevers die met een grote terugval in omzet worden geconfronteerd door de coronacrisis nog in staat zijn om de lonen van hun werknemers door te betalen en op die manier de werkgelegenheid en het inkomen van mensen in stand houden? En hoe zorgen we ervoor dat zelfstandigen zonder personeel die hun opdrachten zien verdampen ook iets hebben om op terug te vallen? Daarvoor heeft het kabinet in het kader van het Noodpakket banen en economie drie regelingen in het leven geroepen: de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW), de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) en de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). De laatste informatie over de NOW 5 en 6 van de Kamer van Koophandel vindt u hier. Voor overige vragen over de NOW kunt u terecht bij beleidssecretaris Alfred van Delft, voor vragen over de TOZO bij Gijs Strijker. Voor informatie over de TVL klikt u hier

Op 21 december is besloten de steunmaatregelen voor Q4 2021 en Q1 2022 ter verruimen. De informatie hierover van de rijksoverheid vindt u hier.

 

TOZO: regeling voor zelfstandigen

Veel zelfstandige ondernemers zien hun inkomsten fors teruglopen als gevolg van de coronacrisis. Daarom heeft het kabinet de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers ingesteld. Zelfstandigen met financiële problemen door de coronacrisis kunnen een beroep doen op de Tozo, die uitgevoerd wordt door gemeenten.

De Tozo kent drie regelingen. De eerste gold van 1 maart tot 1 juni, de tweede van 1 juni tot 1 oktober. Deze kunnen niet meer worden aangevraagd. De laatste, Tozo 3, is ingegaan op 1 oktober en geldt tot 1 juli 2021.

 

Twee voorzieningen: uitkering en lening

Vanuit de TOZO kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee voorzieningen: inkomensondersteuning en een lening voor bedrijfskapitaal. De regeling, die speciaal gemaakt is voor de coronacrisis, lijkt op de bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Zo zijn de bedragen die worden gehanteerd gebaseerd op het sociaal minimum, het bedrag dat mensen nodig hebben voor levensonderhoud. Onder levensonderhoud vallen kosten zoals boodschappen en huur.

 

Partnertoets in TOZO 2.0

Bij Tozo 2.0, die geldt van 1 juni tot 1 oktober, worden de vermogenstoets en de levensvatbaarheidstoets nog steeds buiten beschouwing gelaten. Wel wordt de partnerinkomenstoets nu toegepast. Huishoudens met een inkomen boven het sociaal minimum zullen onder Tozo 2 geen aanspraak meer kunnen maken op een tegemoetkoming in het levensonderhoud.

 

Bedrijfskrediet

Ook de aanvraag voor een bedrijfskrediet blijft mogelijk, tot een maximum van € 10.157. Ondernemers die al eerder een lening hebben aangevraagd ónder dit bedrag, hebben nog de mogelijkheid om bij de gemeente een tweede lening af te sluiten tot het maximumbedrag. Voorwaarde is dat er geen sprake is van surseance van betaling of het bedrijf in een staat van faillissement verkeert.

 

TOZO 3.0: nieuwe regels voor de periode van oktober 2020 tot juli 2021

De Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO) is verlengd tot 1 juli 2021 en is in twee delen opgesplitst. Vanaf 1 oktober kan voor maximaal zes maanden een Tozo-uitkering worden aangevraagd, namelijk tot 1 april. Voor deze regeling gold al een partnerinkomenstoets. Huishoudens met een inkomen boven het sociaal minimum konden daardoor al geen aanspraak meer maken op een tegemoetkoming in het levensonderhoud.

Vanaf 1 april 2021 wordt daar ook een beperkte vermogenstoets in de vorm van een toets op beschikbare geldmiddelen aan toegevoegd. Deze toets wordt zodanig vormgegeven dat zelfstandigen niet worden gedwongen onderdelen van hun bedrijf of zelfstandig beroep te liquideren.

De toets houdt in dat ondernemers met meer dan 46.520 euro aan direct beschikbare geldmiddelen (zoals contant geld, bank- en spaarsaldo en aandelen, obligaties en opties e.d.) niet in aanmerking komen voor de Tozo. Ander vermogen, waaronder dat uit de eigen woning, afgeschermd pensioen, bedrijfspand, machines, zakelijke apparatuur en voorraden, wordt buiten beschouwing gelaten.

 

Voorbereiden op nieuwe toekomst

Vanaf 1 januari 2021 start een volgende fase binnen de Tozo, waarbij zelfstandig ondernemers worden ondersteund om zich voor te bereiden op een nieuwe toekomst, hetzij als zelfstandig ondernemer, hetzij als werknemer in loondienst. Gemeenten zullen samen met zelfstandig ondernemers inventariseren of en welke ondersteuning nodig is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om coaching, advies, bij- of omscholing en heroriëntatie.

 

Inkomensondersteuning voor zzp-er en DGA-er

Om inkomensondersteuning te verkrijgen, moet de zelfstandige verklaren dat hij verwacht dat als gevolg van de coronacrisis zijn inkomen minder zal zijn dan het sociaal minimum. Het inkomen wordt dan aangevuld. Hierbij geldt voor gehuwden en samenwonenden dat het inkomen wordt aangevuld tot een bedrag van 1.500 euro netto en voor alleenstaanden tot 1.050 euro netto. Het betreft een gift en hoeft dus niet te worden terugbetaald. Wel moet bij de aangifte inkomstenbelasting deze inkomsten worden opgegeven.

 

1.500 euro is het maximumbedrag

Zelfstandigen die meer verdienen dan de bijstandsnorm, of naast hun onderneming meer loon ontvangen uit een regulier dienstverband dan bijstandsnorm, krijgen geen aanvulling. Voor een echtpaar of samenwonenden (met kinderen) waarvan beide partners zelfstandige ondernemer zijn is 1.500 euro netto het maximumbedrag dat wordt uitgekeerd.

TOZO ook voor dga'ers

Ook een directeur/grootaandeelhouder van een BV (dga) kan een beroep doen op de TOZO. De dga moet dan aan het urencriterium voldoen. Er moet sprake zijn van volledige zeggenschap en van het dragen van de financiële risico’s. Ook dient de dga naar waarheid te verklaren en aannemelijk maken dat zijn BV nu geen salaris kan uitbetalen.

 

Lening voor bedrijfskapitaal voor zelfstandig ondernemer

Zelfstandig ondernemers die als gevolg van de coronacrisis in liquiditeitsproblemen komen, kunnen een lening voor bedrijfskapitaal aanvragen van maximaal 10.157 euro met een rente van 2 procent. Deze is binnen vier weken beschikbaar. De maximale looptijd van de lening is drie jaar. Tot januari 2021 hoeft niet te worden afgelost. Daarna begint het aflossen.

 

Soepeler en sneller dan Bbz

In vergelijking tot de Bbz bevat de TOZO versoepelde voorwaarden en een versnelde procedure. Een aanvraag voor de Tozo wordt zo veel mogelijk digitaal gedaan en kan binnen vier weken worden afgerond, in plaats van de gebruikelijke 13 weken.

 

Welke voorwaarden gelden bij de TOZO?

De zelfstandig ondernemer moet bij de aanvraag verklaren dat zij verwachten dat als gevolg van de coronacrisis hun inkomen minder zal zijn dan het sociaal minimum. Wanneer dit achteraf anders blijkt te zijn, moet de zelfstandige dit doorgeven aan de gemeente. De versoepeling houdt in dat er geen onderzoek wordt gedaan naar de levensvatbaarheid van het bedrijf. De regeling is zo eenvoudig en snel uitvoerbaar.

 

Urencriterium

De regeling geldt voor zelfstandig ondernemers, onder wie zzp’ers, die in Nederland gevestigd zijn en hoofdzakelijk in Nederland werken. Daarnaast moeten aanvragers voldoen aan het urencriterium voor de zelfstandigenaftrek. Dat houdt in dat zij het afgelopen jaar minimaal 1.225 uur per jaar (24 uur per week) als zelfstandige werkzaam zijn geweest. Werkt een aanvrager korter dan een jaar als zelfstandige, dan geldt het urencriterium voor het aantal maanden dat is gewerkt. Tot slot moet een zelfstandige zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel voordat deze regeling is aangekondigd, dus voor 17 maart 2020 18.45 uur.

 

Alleen als het echt nodig is

Het kabinet doet een dringend beroep op zelfstandig ondernemers om alleen gebruik te maken van de regeling als dat echt nodig is. Zo voorkomen we misbruik van publieke middelen en onnodige druk op de uitvoering. Achteraf zal worden gecontroleerd. Gemeenten zijn verplicht om bij fraude de toegekende bijstand terug te vorderen en een boete op te leggen.

 

Op zoek naar meer informatie of onze Q&A over de nieuwste maatregelen? 

Hier vindt u een overzicht met informatie voor ondernemers van onze brancheorganisaties, onze kennispartners en onszelf. Ga voor een overzicht van alle vragen en antwoorden over de aanvullende maatregelen van 28 september naar onze Q&A-pagina.

Of raadpleeg een van de andere coronadossiers.

Lees meer
Meer informatie
13-01-2022
Weekbulletin
30-10-2021
Weekbulletin
Boekje
Ondernemen voor brede welvaart
23-03-2021
Ondernemersagenda voor herstel en groei
Om onze Agenda 2030 te kunnen realiseren, moeten we de realiteit van vandaag onder ogen zien: ondernemers moeten door de grootste crisis na de Tweede Wereldoorlog zien te komen en daarvan herstellen. Wat daarvoor nodig is, komt aan de orde in onze nieuwe Ondernemersagenda voor herstel en groei.