Corona & regels en veiligheid

VNO-NCW en MKB-Nederland zijn continu met de overheid in gesprek om ondernemers te helpen om de coronacrisis goed door te komen.

Waar vind ik de corona-regels waaraan we ons moeten houden?

Alle wettelijke maatregelen die op dit moment gelden om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan – inclusief routekaarten – zijn te vinden op de website van de Rijksoverheid. Hier zijn ook de geldende Wet publieke gezondheid, en de Tijdelijke regeling covid-19 te vinden. Met name de Tijdelijke regeling is van belang, omdat daarin concrete regels staan, waarvoor een boete kan worden uitgeschreven.

 

Wat staat er in de Tijdelijke regeling covid-19?

In de Tijdelijke regeling covid-19 staan concrete regels staan over bijvoorbeeld de mondkapjesplicht, openstelling van publieke plaatsen (gezondheidscheck, placeren en registratie), eet- en drinkgelegenheden, evenementen, personenvervoer, testen internationale reizigers, contactberoepen, quarantaineplicht en uitzonderingen daarop, en coronatoegangsbewijzen.

 

Gelden er nog noodverordeningen?

Nee. De noodverordeningen van de 25 veiligheidsregio’s zijn op 1 december 2020 vervangen door een nieuw hoofdstuk in de Wet publieke gezondheid. Dat is de basis voor de Tijdelijke regeling covid-19.

 

Hoe werkt social distancing en de veilige afstandsnorm?

Social distancing betekent sociale afstand. In Nederland is dat 1,5 meter. Hierdoor heb je minder contact met anderen of houd je afstand tot anderen en is de kans kleiner dat je elkaar besmet. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld: thuiswerken, gespreide werktijden als thuiswerken niet mogelijk is, thuisblijven met luchtwegklachten en het mijden van plekken waar veel mensen bij elkaar kunnen komen.

 

Geldt de veilige afstandsnorm nog steeds?

Het houden van een veilige afstand van anderhalve meter om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan is vanaf 13 november 2021 weer verplicht. De Wet publieke gezondheid bevat een aantal uitzonderingen, maar voor ondernemers staan de belangrijkste uitzonderingen in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 die tegelijkertijd in werking is getreden. Zo geldt de veiligeafstandsnorm niet voor personen bij de uitoefening van hun beroep, voor zover werkzaamheden in het kader van de uitoefening van dat beroep noodzakelijk zijn en niet op gepaste wijze kunnen worden uitgevoerd met inachtneming van de veilige afstand, en degenen jegens wie zij hun werkzaamheden uitoefenen. De veiligeafstandsnorm geldt evenmin, voor zover de sport niet op gepaste wijze kan worden beoefend met inachtneming van de veilige afstand, tijdens de beoefening van sport. De veiligeafstandsnorm geldt niet voor personen die op een terras in de buitenlucht behorende bij een eet- en drinkgelegenheid aan weerszijden van een tussen zitplaatsen geplaatst kuchscherm zitten en hun gezicht aan de voor hen bestemde zijde van het kuchscherm houden. Het kuchscherm moet aan bepaalde kwaliteitseisen en minimale hoogte en breedte eisen voldoen. 

Meer weten? Raadpleeg hoofdstuk Va van de Wet publieke gezondheid en hoofdstuk 2 van de Tijdelijke regeling covid-19.

 

Wat kan ik doen aan ventilatie?

Lees hier de handreiking ventilatie voor gebouwbeheerders en -eigenaars van VWS. De handreiking gaat uit van 'benutten van wat je hebt' en omvat vijf algemene tips. Een detailpagina met meer informatie vindt u hier

 

Wat is de maximaal toegestane groepsgrootte?

Vanaf 28 november 2021 om 05.00 uur gelden weer regels over de maximale groepsgrootte. Dat staat in artikel 3.1 van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19. Op een openbare plaats, een erf behorende bij een publieke plaats en een erf behorende bij een besloten plaats, niet zijnde een woning, is het tussen 17.00 uur en 05.00 uur niet toegestaan zich in groepsverband op te houden met meer dan vier personen tijdens het in georganiseerd verband sporten, beoefenen van kunst en cultuur en deelnemen aan een jeugdactiviteit. Uitgezonderd zijn trainers en begeleiders van de genoemde activiteiten. Een uitzondering geldt ook voor groepsverbanden die noodzakelijk zijn voor de continuering van de dagelijkse werkzaamheden van instellingen, bedrijven en andere organisaties.

 

Wat is de sluitingstijd voor winkels?

Tot en met 19 december 2021 om 05.00 uur moeten winkels tussen 17.00 uur en 05.00 uur dicht zijn.

 

Uitzonderingen gelden voor:

  • winkels in de levensmiddelenbranche voor mens en dier, mits gesloten voor publiek tussen 20.00 uur en 05.00 uur;
  • winkels in zorg- of welzijnshulpmiddelen, mits gesloten voor publiek tussen 20.00 uur en 05.00 uur;
  • groothandels voor levering ten behoeve van personen in de uitoefening van beroep of bedrijf, mits gesloten voor publiek tussen 20.00 uur en 05.00 uur;
  • drogisterijen, mits gesloten voor publiek tussen 20.00 uur en 05.00 uur;
  • apotheken;
  • tankstations;
  • winkels op luchthavens na de securitycheck.

 

Wat is de sluitingstijd voor andere publieke plaatsen dan winkels?

Tot en met 19 december 2021 om 05.00 uur mogen de volgende publieke plaatsen niet tussen 17.00 uur en 05.00 uur open zijn voor publiek:

  • pret- en dierenparken;
  • spellocaties;
  • kinderboerderijen en speeltuinen;
  • locaties voor recreatief vervoer;
  • locaties voor zaalverhuur ten behoeve van recreatie;
  • vervoermiddelen ten behoeve van een recreatieve activiteit;
  • sauna’s, zonnestudio’s en wellnesscentra;
  • locaties voor niet-medische contactberoepen;
  • locaties voor cursussen en trainingen, met uitzondering van cursussen en trainingen die noodzakelijk zijn voor de uitoefening van beroep, locaties waar opgelegde educatieve maatregelen ter bevordering van de rijvaardigheid of geschiktheid worden ondergaan, locaties waar theorie-examens worden afgenomen die noodzakelijk zijn voor het mogen besturen van een vervoermiddel of voor de uitoefening van het beroep van rijinstructeur, keurmeester voor de periodieke keuring van motorrijtuigen, tachograaftechnicus of LPG-technicus, locaties waar theoretische nascholingscursussen als bedoeld in artikel 156r van het Reglement rijbewijzen plaatsvinden of locaties waar theoretische bijscholing als bedoeld in artikel 12b, eerste lid, van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 plaatsvinden.

 

Een publieke plaats mag overigens alleen voor publiek open zijn, als de beheerder ervoor zorgt dat:

  1. hygiënemaatregelen worden getroffen;
  2. stromen van publiek worden gescheiden;
  3. degene die geplaceerd is, uitsluitend van de aangewezen plaats gebruikmaakt;
  4. in doorstroomlocaties slechts één persoon per 5 m² voor publiek toegankelijke oppervlakte wordt binnengelaten..

 

Wat is de sluitingstijd voor noodzakelijke cursussen en trainingen?

Tot en met 19 december 2021 om 05.00 uur mogen locaties voor cursussen en trainingen ook tussen 17.00 en 05.00 uur open zijn voor publiek als het gaat cursussen en trainingen die noodzakelijk zijn voor de uitoefening van een beroep.

 

Welke eisen gelden voor een eet- en drinkgelegenheid?

Tot en met 19 december 2021 om 05.00 uur mag een eet- en drinkgelegenheid niet open zijn tussen 17.00 en 05.00 uur. De beheerder moet ervoor zorgen draagt dat:

  1. alleen publiek wordt toegelaten met een geldig coronatoegangsbewijs;
  2. het vereiste van een geldig coronatoegangsbewijs en geldig identiteitsdocument duidelijk zichtbaar en leesbaar voor het publiek en een toezichthouder is aangegeven bij de toegang tot de eet- en drinkgelegenheid;
  3. het publiek wordt geplaceerd;
  4. de zitplaatsen zo worden neergezet dat het publiek op de veilige afstand van elkaar zit.

 

Artikel 4.2 van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 noemt een aantal uitzonderingen. Zo mogen personen tot en met twaalf jaar zonder geldig coronatoegangsbewijs en personen tot en met dertien jaar zonder geldig identiteitsbewijs toegelaten worden. Ook mogen personen tot en met zeventien jaar zonder geldig coronatoegangsbewijs toegelaten worden in eet- en drinkgelegenheden behorend bij een sportaccommodatie. Ook voor afhalen gelden uitzonderingen. Personen die alleen eten komen afhalen hoeven geen coronatoegangsbewijs te tonen; ook geldt de vervroegde sluitingstijd vanaf 17:00 niet voor eet- en drinkgelegenheden voor zover er alleen eten en drinken wordt afgehaald of bezorgd. De afhaaltijd moet zo kort mogelijk zijn en het eten en drinken moet ergens anders worden genuttigd. 

 

Welke eisen gelden voor evenementen?

Hoofdstuk 5 van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 bevat een groot aantal regels waaraan het organiseren van evenementen moet voldoen.

 

Mag er na 17.00 uur worden gesport?

Op een openbare plaats, een erf behorende bij een publieke plaats en een erf behorende bij een besloten plaats, niet zijnde een woning, is het tussen 17.00 uur en 05.00 uur niet toegestaan zich in groepsverband op te houden met meer dan vier personen tijdens het in georganiseerd verband sporten. Dat geldt niet voor trainers en begeleiders van de activiteiten.

 

Wanneer is een coronatoegangsbewijs verplicht?

Een coronatoegangsbewijs en ID is voor bezoekers verplicht in de sectoren cultuur, evenementen, georganiseerde jeugdactiviteiten, horeca en sport.

 

Op 30 november 2021 heeft de Eerste Kamer een wetsvoorstel aangenomen, waarmee een coronatoegangsbewijs ook ingezet kan worden als toegangsbewijs voor bezoekers tot niet-essentiële detailhandel en niet-essentiële dienstverlening op publieke plaatsen, zoals kledingwinkels, bouwmarkten, pretparken en bepaalde contactberoepen zoals kappers. Dit kan alleen als dat in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 wordt opgenomen.

 

Voor de niet-essentiële detailhandel kan die regeling bepalen, dat een coronatoegangsbewijs niet hoeft als de anderhalve meter wordt aangehouden.

 

https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35961_inzet_coronatoegangsbewijzen

 

 

Wat is niet-essentiële detailhandel en niet-essentiële dienstverlening?

Als een coronatoegangsbewijs verplicht wordt gesteld, komt in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 ook te staan wat precies wordt verstaan onder niet-essentiële detailhandel en niet-essentiële dienstverlening. De toelichting op het wetsvoorstel geeft al wel een indicatie.

 

Niet-essentiële detailhandel: locaties van detailhandel die – kort gezegd – niet hoofdzakelijk gericht zijn op eerste levensbehoeften. 

Bijvoorbeeld: 

  • kleding-, 
  • elektronica-, 
  • speelgoed-, 
  • meubel-, 
  • keuken-, 
  • vuurwerk- en 
  • schoenenwinkels, 
  • boekhandels, 
  • bouwmarkten, 
  • tuincentra, 
  • warenhuizen en 
  • juweliers. 

Bij ministeriële regeling zal nader worden bepaald welke categorieën daadwerkelijk onder de plicht gaan vallen (en waarvoor 1,5 meter voldoende zal zijn). 

 

Bij niet-essentiële dienstverlening op publieke plaatsen gaat het om activiteiten of voorzieningen die niet hoofdzakelijk zijn gericht op eerste levensbehoeften. 

Voorbeelden: 

  • pret- en dierenparken, 
  • speeltuinen op publieke plaatsen, 
  • sauna’s, 
  • zonnebanken, 
  • massage- en nagelsalons, 
  • niet-essentiële cursussen en trainingen en 
  • bepaalde contactberoepen.

 

Essentiële detailhandel zijn bijvoorbeeld: 

  • winkels in de levensmiddelenbranche, 
  • reguliere wekelijkse markten, 
  • drogisterijen, 
  • opticiens, 
  • audiciens, 
  • apotheken en 
  • winkels gericht op de eerste levensbehoeften van dieren. 

Essentiële dienstverlening bijvoorbeeld:

  • zakelijke en financiële dienstverlening (zoals banken, makelaars en hypotheekverstrekkers)
  • dienstverlening van de overheid, 
  • bibliotheken, 
  • post- en pakketservices, 
  • reparaties van goederen, 
  • verhuur van essentiële goederen en essentiële medische voorzieningen. 

Mengvormen (deels essentieel en deels niet-essentieel):

In dergelijke gevallen zullen die locaties een coronatoegangsbewijs moeten vragen indien hoofdzakelijk sprake is van niet-essentiële detailhandel of niet-essentiële dienstverlening op publieke plaatsen. Dit zal ook nader worden uitgewerkt bij ministeriële regeling.

 

Differentiatie in ministeriële regeling mogelijk 

Verder zal bij ministeriële regeling differentiatie gemaakt kunnen worden om lokaal maatwerk toe te passen. 

Zo kan per gebied/gemeente/wijk bekeken wat er nodig is.  

Ook kan gedacht worden aan onderscheid op basis van oppervlakte waardoor enkel winkels van een bepaald formaat het coronatoegangsbewijs hoeven te vragen. 

 

Mag een coronatoegangsbewijs van werknemers worden gevraagd?

Nee. Dat kan pas als de Tweede en Eerste Kamer instemmen met de Tijdelijke wet verbreding inzet coronatoegangsbewijzen en de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 is aangepast.

 

Dit wetsvoorstel wijzigt de Wet publieke gezondheid en maakt het mogelijk dat het coronatoegangsbewijs in sommige gevallen ook op de werkvloer en bij het bezoeken van bepaalde locaties kan worden ingezet als dat noodzakelijk is met het oog op de vermindering van de overdracht van het coronavirus. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen sectoren waar het coronatoegangsbewijs voor bezoekers verplicht is en sectoren waar dit niet verplicht is.

 

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?cfg=wetsvoorsteldetails&qry=wetsvoorstel%3A35971

 

De wettekst verplicht een ctb voor eenieder die in het kader van beroep of bedrijf, dan wel als vrijwilliger toegang wenst tot de arbeidsplaats. De memorie van toelichting geeft aan dat hiermee alle werkenden zijn bedoeld, dus niet bezoeker of deelnemer. En daaronder vallen (onder meer):

  • de werkgever of locatiebeheerder zelf
  • diens werknemers en andere personen die arbeid verrichten (zoals werknemers die zijn ingehuurd van een ander bedrijf of zelfstandigen of stagiairs)
  • personen die uit anderen hoofde in het kader van een beroep of bedrijf aanwezig zijn (bijvoorbeeld een leverancier voor zover deze toegang wenst tot de arbeidsplaats).

Een ctb-plicht kan uiteraard niet gelden voor een opsporingsambtenaar, brandweermedewerker, ambulancemedewerker, toezichthouder, advocaat of rechterlijke ambtenaar of persoon die werkzaamheden is voor de krijgsmacht, indien toegang tot een plaats (niet zijnde de normale arbeidsplaats) noodzakelijk is bij de uitoefening van zijn functie of vervulling van zijn taak.

 

Wanneer is een coronatoegangsbewijs 2G verplicht?

Een coronabewijs 2G kan alleen worden gebaseerd op vaccinatie of herstel (2G). Een testbewijs is dan niet meer toegestaan (3G). 2G wordt pas mogelijk als de Tweede en Eerste Kamer hebben ingestemd met de Tijdelijke wet differentiatie coronatoegangsbewijzen en de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 is aangepast. Bovendien kan 2G volgens het wetsvoorstel alleen worden mogelijk gemaakt voor bepaalde activiteiten in sectoren die expliciet in de wet zijn genoemd: cultuur, evenementen, horeca en niet-essentiële dienstverlening.

 

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?cfg=wetsvoorsteldetails&qry=wetsvoorstel%3A35973

 

Mag ik cash geld weigeren?

Het advies van de overheid is om zoveel mogelijk contactloos te betalen. Maar eurobankbiljetten en munten zijn wettig betaalmiddel. Uitgangspunt is dat deze in een betaling worden geaccepteerd. Kijk hier voor meer informatie.  

 

Wanneer is het dragen van een mondkapje verplicht?

Om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, is het dragen van een mondkapje met ingang van 6 november 2021 op bepaalde plaatsen en onder bepaalde voorwaarden verplicht. Zie hoofdstuk 2 van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19. Het gaat om publieke binneruimten, beroepsonderwijs en hoger onderwijs, en contactberoepen. Daarin staat ook een aantal uitzonderingen. Zo geldt een uitzondering voor plaatsen waar een coronatoegangsbewijs verplicht is.

 

Een mondkapje is ook verplicht voor personen van 13 jaar en ouder in het openbaar en bedrijfsmatig personenvervoer. Dat geldt ook voor perrons, de haltes en het hele stationsgebouw. Dus bijvoorbeeld ook voor winkels op het station. Een mondkapje is ook verplicht in het vliegtuig en op luchthavens. Zie artikel 6.6 van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19. Daarin staat ook een aantal uitzonderingen. Zie ook de site van de Rijksoverheid.

 

Kan ik als winkelier een klant weigeren die geen mondkapje draagt?

Een winkelier is niet verplicht om handhavend op te treden als een klant geen mondkapje draagt, maar mag een klant wel weigeren en aanspreken op het niet dragen van een mondkapje. Tenzij de klant onder de vrijstelling voor het dragen van een mondmasker valt. Als er problemen ontstaan, adviseert de rijksoverheid de hulp van BOA's of de politie in te schakelen.

Een klant moet zelf aannemellijk maken dat zij of hij onder de uitzondering voor de mondkapjesplicht valt. Dit kan op verschillende manieren. Op de website van de rijksoverheid vindt u voorbeelden. De volledige regeling en de voorbeelden vindt u hier.

 

Wie krijgt de boete als klanten geen mondkapje (willen) dragen?

De klant. Een ondernemer is niet verplicht de mondkapjesplicht voor klanten te handhaven. Wel kan hij de klant aanspreken op het niet dragen van een mondkapje. Als de klant niet onder een uitzondering valt, kan hij de klant vragen de zaak te verlaten. Doet die dat niet, dan kan de politie worden ingeschakeld. De klant kan een boete van 95 euro krijgen. De ondernemer riskeert geen wanneer een klant zich niet aan de mondkapjesplicht houdt en hij deze klant niet uit de winkel weert. U kunt dit nalezen in de brief die minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid hierover schreef.

 

Geldt een spatscherm ook als mondkapje?

Een spatscherm (faceshield) bedekt de neus en mond niet volledig, en geldt daarom niet als wettelijk alternatief voor een mondkapje. Wanneer dat ten goede komt aan een gezonde en veilige werkomgeving kan de werkgever beslissen dat een medewerker ook een faceshield kan dragen. Belangrijk is dat personeel onderling nog steeds afstand van elkaar houdt. Houd er rekening mee dat spatschermen niet dezelfde werking hebben als mondkapjes. Er kan nog steeds lucht langszij stromen.

 

Kan ik als werkgever een mondkapje verplicht stellen?

Ook wanneer iemand niet werkt in een publieke binnenruimte of in een contactberoep, kan de werkgever hem of haar verplichten om een mondkapje te dragen op het werk. De werkgever moet namelijk zorgen voor een gezonde en veilige werkplek. Draagt iedereen een mondkapje op het werk? Dan kan dit helpen bij het voorkomen van verspreiding van het coronavirus.  

 

Moeten ondernemers de wet en de mondkapjesplicht handhaven?

Ondernemers hebben een zogenoemde zorgplicht. Dat betekent dat zij ervoor moeten zorgen dat iedereen in hun onderneming de wettelijke verplichtingen in acht kan nemen. Dat doen zij door bijvoorbeeld duidelijke looprichtingen aan te geven, een deurbeleid te voeren, desinfecteermiddelen ter beschikking te stellen en mondkapjes voor het personeel. Wie dat na een aanwijzing van de burgemeester nog niet doet, riskeert een boete van maximaal 4.350 euro.

De zorgplicht betekent niet, dat een ondernemer de mondkapjesplicht voor klanten moet handhaven. Evenmin dat de ondernemer een boete riskeert wanneer een klant zich niet aan de mondkapjesplicht houdt en hij deze klant niet uit de winkel weert. U kunt dit nalezen in de brief die minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid hierover schreef.

 

Overzichtspagina corona en Q&A's

Op deze overzichtspagina vindt u verwijzingen naar kennisbronnen van de overheid en onze partners. Ga voor een overzicht van alle vragen en antwoorden naar onze Q&A-pagina

 

Lees meer
Informatieblad
Infoblad
12-05-2021
Infoblad het testlandschap
Testen kunnen ons helpen om het sociaal en economisch verkeer zo veel en zo veel en veilig mogelijk door te laten gaan, maar moeten met beleid worden ingezet.